Datblygiad Perfformiad – Rhan I

Seiliwyd datblygiad y perfformiad at y Warplands toolkit (mae rhan 3c yn berthnasol iawn); ‘toolkit’ a ddaeth o brosiect Warplands Cyd-Ymchwilydd Eira Ddoe, sef Yr Athro Mike Pearson.

O fewn y ‘Toolkit’ ceir cyfarwyddyd i ddewis pwnc hunangofiannol gydag arwyddocâd personol, gan ddefnyddio profiadau personol a’r cofnod hanesyddol, gan gynnwys gwahanol fathau o ddogfennau: llythyron; storïau ac yn y blaen.

Gwahoddwyd y prosiect i sôn am eu perfformiad yn nigwyddiad ‘Making it Real’ Active Ingredient yn Llundain ar yr 20fed o Dachwedd 2012. Felly, gan bod hwn yn broses bersonol iawn, dyma ddetholiad cafodd ei ysgrifennu gan y perfformwyr ar eu syniadau hyd at y cyfarfod hwnnw…

 

Mae’n debyg…

Deuawd fydd hon rhwng brawd a chwaer, Roger Owen ac Eddie Ladd (ei henw iawn yw Gwenith Owen). Plant ffarm ydyn’ nhw ac felly mae’n debyg y bydd y ddeuawd yn canolbwyntio ar brofiad cefn gwlad o dywydd eithafol. Meddwl tipyn am oroesi a dyfalbarhau a wnaeth y ddau; mae’n debyg y bydd y gwaith yn para cryn amser, er nad ydynt wedi ystyried goblygiadau’r syniad ar hyn o bryd! Beth yw “amser hir”? Ai dwy awr? Dau ddiwrnod? Pythefnos? Deufis? Eu cred yw fod yn rhaid gadael i’r hinsawdd adael ei ôl ar y perfformiad – rhaid gallu ystyried newid y tywydd a newid “tywydd y corff” fel petai hefyd. Byddai perfformiad theatr traddodiadol yn ceisio cyfyngu amser y cyflwyniad, ac i raddau, byddai’n creu delweddau, symbolau a throsiadau er mwyn cyfleu’r profiad. Efallai y gellid gwneud hyn yn eu perfformiad ta beth! Ond hoffent adael i newidiadau go iawn ddigwydd hefyd. Wrth redeg marathon er enghraifft, mae’r corff yn profi newidiadau ffisiolegol wedi iddo fod wrthi am 16 milltir (dyma’r cyfnod lle mae’r athletwr yn medru cwrdd â’r “wal”, pan mae stôr glycogen y corff wedi ei wacau). Y dasg i’r perfformwyr fyddai gadael i bethau go iawn ddigwydd ac i ystyried effaith blinder, syched, oerfel, gwlyborwch, gwres (a gorffwys!) ar y corff. Yn ogystal mae yna brofiadau seicolegol nad ydynt efallai wedi cael eu pwyso a’u mesur hyd yn hyn. Mae un o’r dyddiaduron er enghraifft yn sôn am wraig yn aros am oriau ar eu hyd yn ystod y dydd tra fo’r gŵr i ffwrdd ar lethrau’r mynydd yn datgladdu defaid yn ystod cyfnod o eira (yn 1947). Mae’n sôn am lwydni’r dyddiau a bod yn unig; yn waeth, nid oes yna ddim i’w neud, gan na ellir gweithio fawr ar glos y ffarm neu’r meysydd agos.

Dyma restr o adnoddau y gellid eu defnyddio yn ystod y cyflwyniad:

Pridd

Gwair (bêls)

Gwellt (bêls)

Picwarchau

Llafur

Tato

Sŵets

 

Siwgir

Llaeth

Braster

Bacwn

Bara

Te

 

Calch

Hypoclorid

Gwlân

Gwaed

 

Efallai y gellir perfformio’r gwaith mewn:

Sied wair (“Dutch barn”)

Swyddfeydd yn yr adran theatr yn Adeilad Parry-Williams

Set arbennig sawl stafell

Cyfres o ystafelloedd a neuaddau ar wahân i’w gilydd

Capel a’i festri

*********************************************************************************************

 

Un o’r ‘Timestreams’ fe’u dangoswyd yn nigwyddiad Making it Real.

Y mae pob ‘balwn’ wedi’i gysylltu i synhwyryddion sy’n mesur lefelau sain a charbon deuocsid; y mae’r balwnau yn chwyddo neu’n dadchwyddo yn ôl y swn a’r CO2 sydd yn cael ei fesur gan y synhwyryddion.

Sylwadau ar gau.